The Mind, Explained เคล็ดลับในการจำให้แม่นและจำให้ไวของเจ้าของสถิติ

เคล็ดลับในการจำให้แม่นและจำให้ไวของเจ้าของสถิติโลกหลายๆคน คือ….

วันนี้ Bookpacker’s Picks ขอนำเสนอสารคดี The Mind, Explained ของ Netflix

โดยขอยกตอนหนึ่งซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับความทรงจำ (Memory)”

ในแง่มุมที่น่าสนใจ น่าตื่นเต้น และเราไม่เคยได้รู้มาก่อนมาเขียนให้เพื่อนๆได้อ่านกัน

Henry Molaison หนุ่มอายุ 27 ปีที่เข้ารับการผ่าตัดสมองเพื่อรักษาโรคลมชัก โดยคณะแพทย์ผ่าตัดเอาชิ้นส่วนหนึ่งในสมองของเขาออกไป นั่นก็คือ Hippocampus ส่งผลต่อความทรงจำของในระยะสั้นของเฮนรี่อย่างรุนแรง และไม่สามารถสร้างความทรงจำใหม่ขึ้นได้ ทำให้เฮนรี่ไม่แม้แต่จะจำห้องภายในบ้านของตัวเอง หรือแพทย์ผู้รักษาเขาได้ แต่เฮนรี่ดันจำพฤติกรรมบางอย่างที่ไม่ได้อยู่ภายใต้อำนาจการบังคับของจิตใจ เช่น ความสามารถในการขี่จักรยาน โดยสิ่งนี้เราจะเรียกว่าความทรงจำโดยปริยาย (Implicit Memory)” แต่เฮนรี่ก็ยังจำความทรงจำที่อยู่ภายใต้อำนาจจิตใจหรือความทรงจำชัดแจ้ง (Explicit Memory)” ได้

ความทรงจำชัดแจ้ง หรือ Explicit Memory แบ่งออกเป็น 2 อย่าง

  1. Semantic Memory ความทรงจำความหมาย ได้แก่ Facts, Dates, Numbers, Words หรือสิ่งต่างๆที่มักจะใช้ในการแข่งขันที่เกี่ยวกับความจำ
  2. Episodic Memory ความทรงจำเหตุการณ์ นั่นคือความทรงจำเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เราประสบพบเจอมา ซึ่งในกรณีของเฮนรี่ ความทรงจำในส่วนนี้ของเขาถูกทำลาย

ความทรงจำไม่ได้ถูกเก็บไว้แค่เฉพาะที่ใดที่หนึ่ง เวลาที่เรากระทำการใดสักอย่าง สมองในแต่ละส่วนจะแบ่งกันจดจำสิ่งที่เกิดขึ้น เช่น ความรู้สึกของนิ้วมือที่สัมผัส สีหน้าของคนรอบตัว อาการประหม่าของตัวเอง ก็จะถูกจดจำในส่วนของสมองที่ต่างกันออกไป แต่จะมีสมองส่วนที่นำข้อมูลจากแต่ละส่วนมรวมกัน นั่นก็คือสมองส่วน Hippocampus นั่นเอง (ส่วนที่สมองของเฮนรี่โดยทำลาย) เวลาที่เรามานึกถึงเหตุการณ์ที่เคยผ่านมา สมองส่วนนี้จะช่วยในการรวมความรู้สึกและความทรงจำที่ถูกจำในสมองแต่ละส่วนเพื่อให้เราจำเหตุการณ์นั้นๆได้นั่นเอง

เราสามารถเพิ่มความสามารถในการจำได้โดยการรักษาสุขภาพและหมั่นออกกำลังกาย และสิ่งที่สำคัญที่ในงานวิจัยเกี่ยวกับความทรงจำพูดถึงในการพัฒนาความสามารถในการจำได้ก็คือ การทำสมาธิ เพราะการทำสมาธิช่วยเพิ่มการ โฟกัสและการโฟกัสจะช่วยให้ความจำดีขึ้น

สงสัยไหมว่าแล้วทำไมเราถึงจำบางเหตุการณ์ได้ดีกว่าเหตุการณ์อื่นๆ?

  1. อารมณ์
    เมื่อเราพบเจอเหตุการณ์ที่สะเทือนจิตใจหรือมีอารมณ์ความรู้สึกที่เข้มข้น สมองส่วน Amygdala ที่มีหน้าที่ควบคุมเกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึก ซึ่งอยู่ข้างๆ Hippocampus จะเข้าควบคุม Hippocampus ให้สร้างความทรงจำที่ชัดเจนและมีรายละเอียดมากกว่าความทรงจำอื่นๆ
  2. สถานที่
    จริงๆแล้วในสมองส่วน Hippocampus มีเซลล์ที่ตอบสนองต่อเวลาและสถานที่โดยเฉพาะ มีการทดลองที่น่าสนใจอันหนึ่งคือ ปกติแล้วการจะเป็นคนขับแท็กซี่ในเมืองลอนดอน ประเทศอังกฤษได้จะต้องผ่านการทดสอบจำถนนและเส้นทางกว่า 25,000 เส้นทางในลอนดอนให้ได้! มีการวัดขนาดของ Hippocampus ของผู้ที่สอบผ่านและไม่ผ่าน พบว่าในผู้ที่สอบไม่ผ่าน ขนาดของสมองส่วน Hippocampus ที่เกี่ยวข้องกับความจำมีขนาดเกือบๆจะเท่าเดิม ในขณะที่ในคนที่สอบผ่าน สมองส่วนนี้กลับใหญ่ขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
  3. เรื่องราว
    สมองเราจำให้ความสำคัญกับข้อมูลมากขึ้นหากมาในรูปแบบของเรื่องราว มีการทดลองให้คนจำชุดคำ 12 ชุด ชุดละ 10 คำ ในผู้ที่ท่องเป็นคำเรียงกันเฉยๆ จะจำได้ 13% แต่ในขณะที่คนที่นำคำเหล่านั้นมาเรียงกันเป็นเรื่องราวจะจำได้มากถึง 93% เลยทีเดียว!!!

ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับความทรงจำกล่าวว่า ยิ่งถ้าเราเชื่อมโยงสิ่งที่เราจะจำเข้ากับโครงสร้างหรือบางอย่างที่เรารู้อยู่แล้ว จะยิ่งช่วยให้เราจำข้อมูลใหม่ๆเหล่านั้นได้ง่ายขึ้น (สร้างเป็นเรื่องราวให้จำง่ายขึ้นนั่นเอง)

เทคนิค The Memory Palace (Method of Loci) คือ การเชื่อมโยงสิ่งที่เราอยากจดจำเข้ากับเส้นทางของเส้นทางของสถานที่ที่เรารู้จักเป็นอย่างดี ยกตัวอย่างเช่น การจำเลขจำนวน 500 เลขของผู้แข่งขันจำแม่น เขาจะเปลี่ยนตัวเลขเหล่านั้นให้เป็นคำศัพท์ หรือคำที่เกี่ยวข้องแล้วเอาตัวเลขเหล่านั้นสอดแทรกเข้าไปในเส้นทางที่เขาคุ้นเคยเป็นอย่างดี เช่น ระหว่างทางกลับบ้านเดินผ่านร้านอาหารร้านนี้ได้เห็นบางอย่าง.. เป็นต้น

ยังมีอีกหลายๆตอนที่น่าสนใจของสารคดีชุดเรื่องนี้ ลองไปหาดูกันได้ใน Netflix นะครับ

Leave a Reply

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *